Manipülasyon sözlüğü
Seçici veri
Tezi destekleyen veriler seçilip, çürüten veriler görmezden gelinir.
Cherry-picking olarak da bilinir. Sunulan her veri tek tek doğru olabilir; manipülasyon verinin kendisinde değil, hangi verinin gösterilip hangisinin gizlendiğindedir. Bir zaman serisinin yalnız yükselen bölümünü göstermek tipik örnektir. Kontrol yöntemi: veri kaynağının tamamına bakıp seçilen aralığın neden seçildiğini sormak.
Uygulamadaki örnekler
Bu türü içeren tahkikler
-
Çocuk ölümleri yarıya indiği için sorun çözüldü mü?
“2000’den beri beş yaş altı ölüm oranı yarıya indi; bu nedenle önlenebilir çocuk ölümleri artık çözülmüş bir…”
Yanıltıcı 35/1003 mikro iddia -
Türkiye nüfusu 2024’te azaldı mı?
“Türkiye’nin nüfusu 2024 yılında bir önceki yıla göre azaldı.”
Yanlış 0/1003 mikro iddia