iddia tahkik iddia · parça · kanıt
Dünya

Aşılar otizme neden olur mu?

İddia yanlış. WHO’nun 2010-2025 kanıt incelemesi aşılarla otizm arasında nedensel bağ bulunmadığını yeniden doğruladı.

İncelenen materyal

Paylaşımın kendisi ve künyesi

«Aşılar otizme neden olur mu?» tahkikinin ana görseli: genel hüküm etiketi, tahkik edilen iddia metni ve kalıcı bağlantı.

Paylaşım menüsüne yalnızca bu görsel gider — metin, başlık veya bağlantı eklenmez.

Görseli indir

“Çocukluk aşıları otizm spektrum bozukluğuna neden olur.”

İddia sahibi
Yaygın aşı karşıtı çevrimiçi iddia
İddia tarihi
11 Aralık 2025
Hüküm ve gerekçe

Sonuç önce gelir

Genel hüküm Yanlış
0/100

İddia yanlış. WHO’nun 2010-2025 kanıt incelemesi aşılarla otizm arasında nedensel bağ bulunmadığını yeniden doğruladı.

3 parça · 3 puanlanabilir

Mikro iddialar

01

Çocukluk aşıları otizme neden olur.

Ağırlık 5/5

WHO çok ülkeli, büyük örneklemli çalışmaların nedensel bağ göstermediğini bildirir.

Kaynakları göster 1
  1. WHO analysis reaffirms there is no link between vaccines and autism
    Dünya Sağlık Örgütü · 11 Aralık 2025
Yanlış
02

1998 tarihli çalışma geçerli ve yürürlüktedir.

Ağırlık 4/5

Çalışma ciddi kusur ve usulsüzlükler nedeniyle geri çekilmiş, sonuçları sonraki araştırmalarla doğrulanmamıştır.

Kaynakları göster 1
  1. Vaccines and immunization: vaccine safety
    Dünya Sağlık Örgütü · 22 Eylül 2025
Yanlış
03

Bilimsel incelemeler aşı-otizm bağını destekler.

Ağırlık 5/5

WHO’nun güncel kanıt derlemesi tam tersine bağlantı bulunmadığı sonucuna ulaşır.

Kaynakları göster 1
  1. Vaccines, Thimerosal and Autism Spectrum Disorder — evidence review
    Dünya Sağlık Örgütü · 12 Aralık 2025
Yanlış
İkna tekniği

Manipülasyon

Sahte denklik

Geri çekilmiş tek çalışma, çok sayıda yüksek kaliteli incelemeyle eşit kanıt ağırlığındaymış gibi sunuluyor.

Büyük resim

Tahlil

İddia yanlış. WHO’nun 2010-2025 kanıt incelemesi aşılarla otizm arasında nedensel bağ bulunmadığını yeniden doğruladı. İddiayı üç ayrı sınanabilir parçaya ayırdık. Her parçada dönem, ölçüm birimi ve kapsamı aynı tutarak birincil bültenleri karşılaştırdık. 1. Çocukluk aşıları otizme neden olur. WHO çok ülkeli, büyük örneklemli çalışmaların nedensel bağ göstermediğini bildirir. 2. 1998 tarihli çalışma geçerli ve yürürlüktedir. Çalışma ciddi kusur ve usulsüzlükler nedeniyle geri çekilmiş, sonuçları sonraki araştırmalarla doğrulanmamıştır. 3. Bilimsel incelemeler aşı-otizm bağını destekler. WHO’nun güncel kanıt derlemesi tam tersine bağlantı bulunmadığı sonucuna ulaşır. Sonuç yalnız bu kaynakların desteklediği dönem ve tanımlar için geçerlidir; daha geniş bir genelleme yapılmamıştır.
İddia sahibiYaygın aşı karşıtı çevrimiçi iddia
Yayın tarihi11 Temmuz 2026
Son güncelleme25 Ağustos 2026